Ks. dr hab.Marek Karczewski, profesor UWM, komentarz do witraża „Chrzest Jezusa”

Witraż przedstawiający chrzest Jezusa w rzece Jordanie zawiera cytat biblijny, który może odnosić się zarówno do  tekstu Mt 3,11 jak i Łk 3,16. Są to słowa, które wypowiedział Jan Chrzciciel przed chrztem Jezusa, podkreślając różnicę między Mesjaszem i sobą samym. Chrzest Jana Chrzciciela był związany z wezwaniem do nawrócenia i pokuty wobec nadchodzącego Mesjasza. Jan chrzcił wodą na znak oczyszczenia.   Chrzest dokonywany przez Jezusa ma być zupełnie inny. Chrzest Duchem Świętym i ogniem stanowi inną jakość. Złączenie chrztu z Duchem Świętym świadczy o realnej przemianie serca człowieka, która dokonuje się nie tyle własną mocą, co dzięki działaniu mocy samego Boga. Paweł Apostoł utożsamia przyjęcie chrztu ze staniem się nowym człowiekiem na wzór Jezusa Chrystusa. Polega to na nieustannym obumieraniu dla grzechu i rodzeniu się do nowego życia. W rozmowie z Nikodemem Jan Ewangelista wiąże chrzest z powtórnym narodzeniem. Porównuje życie człowieka ochrzczonego do poddawania się podmuchom wiatru i szybowaniu na wzór ptaków. Tym wiatrem jest sam Duch Święty, który odkrywa przed wierzącym nowe horyzonty i perspektywy. Chrzest jest zatem włączenie w życie samego Boga i poddaniem się Jego planom i jego kierowaniu.

                Ochrzczenie ogniem zdaje się przywoływać moment zesłania Ducha Świętego w wieczerniku. Jednak przywołanie ognia wskazuje autorytet Mesjasza, Jezusa. W opinii egzegetów ogień wiąże się z  perspektywą Sądu Ostatecznego. Oznacza to, że wartość wyborów człowieka zostanie sprawdzona. Przyjęty chrzest natomiast posiada nie tylko wymiar teraźniejszy, ale powoduje dalekosiężne skutki. Najważniejszym jest wieczne zbawienie. Słowa Jana Chrzciciela stanowią tu szczególną katechezę skierowaną do ochrzczonych na temat daru, który otrzymali od Boga.

                Wyobrażenie witrażowe jest piękne i pełne dodatkowych aluzji. W centrum sceny artysta zawarł trzy postaci. Inicjatywa należy do Ducha Świętego, który jest przedstawiony jako gołębica dynamicznie zstępująca w kierunku Jezusa. Duch Święty jest na intensywnym czerwonym tle, które wskazuje na pełną miłości obecność Bożą. Podobny kolor posiada aureola Jana Chrzciciela. Duch Święty przedstawiony jest jako trzecia Osoba Trójcy Świętej i właściwy sprawca całego zdarzenia.  Niewątpliwie autorzy witraża podkreślili znaczenie  postaci – Jana Chrzciciela. Jan zajmuje centralne miejsce. Dokonuje chrztu Jezusa polewając wodą Jego Głowę. Jednocześnie w tym momencie nie patrzy na Jezusa, ale pełen emocji wpatruje się w gołębicę.  Odcienie koloru fioletowego na stroju i postaci Jana Chrzciciela mogą sugerować związek z pokutą. Trzecia z głównych postaci to Jezus. To na Niego zstępuje gołębica. Sam Jezus przyjmuje postawę pokorną. Tłum zadumanych postaci z lewej strony witraża wskazuje, Jezus wyszedł właśnie z niego.  W ten sposób podkreśla się więź Jezusa z ludźmi dążącymi do nawrócenia. O wyjątkowości Jezusa zdają się jednak wiedzieć nie tylko  Duch Święty i Jan Chrzciciel. Na uwagę zasługują dwie postaci u dołu z prawej strony witraża. Są to prawdopodobnie Jan i Andrzej, brat Szymona Piotra. Właśnie Jan Apostoł i Ewangelista przytacza słowa Jana Chrzciciela wypowiedziane w kontekście chrztu  Jezusa: „oto Baranek Boży, który gładzi grzech świata”. Trudno stwierdzić, która z postaci to Andrzej, a którą jest Jan. Intensywne wpatrywanie się dwóch mężczyzn w Jezusa posiada swoją interpretację biblijną i szerszy sens. Z jednej strony wskazuje na Jana i Andrzeja, którzy są jeszcze uczniami Jana Chrzciciela. Jednak niebawem staną się pierwszymi uczniami Jezusa. Znaleźni prawdziwego Mesjasza. Pozornie zaskakujące umieszczenie w wodzie Jordanu ryb może sugerować ich pracę jako rybaków galilejskich i stanowić aluzję do ich powołania apostolskiego.  Z dwiema postaciami wpatrującymi się w Jezusa może wiązać się bardziej przesłanie bardziej uniwersalne. Jan i Andrzej są przedstawicielami całego historycznego pochodu ludzi, którzy zachwycili się Jezusem i rozpoznali w Nim prawdziwego Zbawiciela. Byli oni w stanie zostawić wszystko i pójść za Nim. Jest to również subtelne zaproszenie skierowane do tych, którzy się jeszcze wahają.

Fundator  witraża  : Ś.P.  Ks.  Prałat Jan Czajkowski